Türkiye ile ABD arasında uzun süredir savunma sanayii ve diplomatik ilişkilerde temel pürüzlerden biri olan S-400 hava savunma sistemleri konusunda yeni bir çözüm formülü gündemde. Sistemlerin Türkiye'de bulunmasına rağmen aktif olarak kullanılmadığının belirtilmesiyle birlikte, krizin aşılması için diplomatik temaslar hız kazandı.
F-35 Programına Dönüş Şartı Bilindiği üzere ABD yönetimi, Türkiye'nin 2019 yılında Rusya'dan S-400 teslimatını almasının ardından Ankara'nın F-35 yeni nesil savaş uçağı programına katılımını askıya almıştı. Washington, Türkiye'nin programa yeniden dahil olabilmesi için S-400 sistemlerinden tamamen vazgeçmesini temel şart olarak öne sürüyor. Gündeme gelen yeni plana göre; S-400 bataryalarının başka bir ülkeye gönderilmesi hedefleniyor. Sistemlerin hangi ülkeye devredileceği şu an için belirsizliğini korurken, bu adımın atılabilmesi diplomatik onaylara bağlı.
Gözler Rusya'nın Onayında: Kazan'daki Kritik Görüşme Sistemlerin üçüncü bir ülkeye transfer edilebilmesi için üretici ülke olan Rusya'nın resmi onayı gerekiyor. Bu kritik konu, diplomasi trafiğinin en üst kademelerinde de ele alınıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın haziran ayında Rusya'nın Kazan kentinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştirdiği görüşmede bu meselenin gündeme geldiği belirtiliyor.
Trump'tan Ilımlı Mesaj ve CAATSA Yaptırımlarının Geleceği ABD iç siyasetindeki gelişmeler de süreci yakından ilgilendiriyor. ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'ye F-35 satışına izin verip vermeyeceği konusunda henüz nihai bir karar almadığını belirtse de, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a ve Türkiye ile ilişkilere olumlu yaklaştığını ifade etti.
S-400 meselesinin bu formülle çözüme kavuşturulması, yalnızca F-35 programına dönüşü değil, aynı zamanda Türkiye'nin savunma sanayisine uygulanan CAATSA (ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası) yaptırımlarının kaldırılmasının da önünü açacak. Bu durumun, iki ülke arasındaki savunma ilişkilerinin tamamen normalleşmesini sağlaması öngörülüyor.
S-400 Alım Sürecinin Arka Planı Türkiye'nin Rusya'dan hava savunma sistemi alma süreci, geçmişteki diplomatik krizlerin bir sonucuydu. Ankara; Barack Obama döneminde ABD'den Patriot hava savunma sistemi alımı konusunda ilerleme sağlanamaması ve 2016'daki darbe girişimi sonrasında Batılı müttefikleriyle yaşadığı gerilimleri gerekçe göstererek, hava sahası güvenliğini sağlamak amacıyla S-400 sistemlerini Rusya'dan satın alma kararı almıştı.
