Hocalı Katliamı Ne Zaman Gerçekleştirildi?
Hocalı Katliamı, 25 Şubat’ı 26 Şubat’a bağlayan gece (1992) meydana geldi. O dönem Dağlık Karabağ bölgesi, Azerbaycan ile Ermenistan arasında şiddetli çatışmalara sahne oluyordu.
Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından bölgede güç boşluğu oluşmuş, Hocalı kasabası stratejik konumu ve havaalanı nedeniyle askeri hedef hâline gelmişti.
Hocalı Katliamı Nasıl Başladı?
1991 yılının sonlarından itibaren Hocalı kuşatma altına alındı. 25 Şubat 1992 gecesi saldırılar yoğunlaştı. Azerbaycan’ın resmi verilerine göre:
613 sivil şehit
106 kadın
63 çocuk
70’ten fazla yaşlı
487 kişi ağır yaralandı
1000’den fazla kişi esir alındı
Yüzlerce kişi kayboldu
Kaçmaya çalışan sivillerin ağır kış şartlarında hedef alındığı bildirildi.
Uluslararası insan hakları örgütlerinin raporlarında da olaylara değinildi (örneğin Human Rights Watch raporları).
Sovyet Birliklerinin Rolü
O dönem bölgede bulunan Sovyet 366. Motorize Alayı’nın saldırılara destek verdiği yönünde bilgiler bulunmaktadır. Özellikle Hankendi (Stepanakert) çevresindeki askeri unsurların tank ve ağır silah desteği sağladığı ileri sürülmüştür.
Bu konu, uluslararası literatürde tartışmalı başlıklardan biri olmaya devam etmektedir.
Hocalı Katliamı Kaç Gün Sürdü?
Saldırının en yoğun ve ölümcül safhası 25–26 Şubat gecesi yaşanmıştır. Ancak Hocalı üzerindeki kuşatma ve askeri baskı aylar öncesine dayanıyordu. Olayın insani etkileri ise yıllarca sürmüş, binlerce kişi yerinden edilmiş ve aileler parçalanmıştır.
Uluslararası Tepkiler ve Tanıma Süreci
Azerbaycan, Hocalı’da yaşananları “soykırım” olarak tanımlamaktadır.
Bugüne kadar:
15’ten fazla ülkenin parlamentosu
ABD’nin birçok eyalet meclisi
Hocalı’da yaşananları kınayan kararlar almıştır.
Hocalı Katliamı Neden Önemlidir?
Hocalı Katliamı:
Ermeni İşkenceleri Yıllarca Hafızalardan Silinmedi!
Azeri Askeri Savcılığı’nın kayıtlarına göre dönemin Ermeni Savunma Bakanı Serj Sarkisyan’ın İngiliz gazetesine verdiği röportajda, “Hocalı’dan önce Azerbaycanlılar, Ermenilerin masumlara dokunmayacağını düşünüyordu. Biz bu algıyı kırdık” cümleleri, Ermenistan idaresinin katliamı bilinçli şekilde gerçekleştirdiğini itiraf etmekteydi.
Azerbaycan’ın konuya konuya ilişkin son açıklamasında; “Hocalı soykırımı dünya kamuoyu yargısınca yaptırıma çarptırılmalı! Milletlerarası düzeyde yapılan caniliklerin cezasızlığına son verilmesi gerekmektedir. Milletlerarası kamuoyunu, Ermenilerin gerçekleştirdiği işkence ve katliamı kınanmalı, insanlık suçu olan Hocalı Soykırımı tanınmalı, çağrısında bulunuyoruz” ifadelerini kulandı.
