Küresel enerji piyasalarının kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı’nda yaşanan tıkanma, dünya ekonomisinde zincirleme bir krize yol açtı. Bloomberg’in analizine göre, petrol fiyatlarında yaşanan sert yükseliş, ithalatçı ülkeleri benzeri görülmemiş bir ekonomik baskı altına soktu.
Tesnim Haber Ajansı’nın aktardığına göre, söz konusu gelişmeler yalnızca enerji maliyetlerini artırmakla kalmadı, aynı zamanda ülkelerin tüketim alışkanlıklarını da kökten değiştirdi. Artan benzin fiyatları, özellikle petrol ithalatına bağımlı ekonomileri alternatif arayışlara yöneltti.
Bloomberg’in kıdemli analistlerinden Claudio Lopez, petrol ithal eden ülkelerin ciddi bir çıkmazla karşı karşıya olduğunu belirtti. Lopez’e göre, 2025 yılında elektrikli araç kullanımındaki artış, günlük petrol talebinde 2,3 milyon varillik düşüşe neden oldu. Ancak bu düşüş, planlı bir dönüşümden ziyade, yükselen petrol maliyetlerinden kaçınma zorunluluğundan kaynaklandı.
Uzmanlar, bu eğilimin önümüzdeki yıllarda daha da derinleşeceğine dikkat çekiyor. Tahminlere göre, 2030 yılına kadar küresel petrol talebinde günlük 5,25 milyon varillik ek bir düşüş yaşanabilir. Bu gerilemenin temel nedeni ise ülkelerin yüksek petrol maliyetlerini sürdürememesi olarak gösteriliyor.
Londra merkezli enerji araştırma kuruluşu Ember da verileri doğrulayarak, geçtiğimiz yıl petrol talebinde zorunlu olarak 1,7 milyon varillik düşüş yaşandığını açıkladı. Kuruluşun analisti Dan Walter, özellikle Asya ve Avrupa ülkelerinin pahalı Körfez petrolüne bağımlılığı azaltmak için elektrikli araçlara yöneldiğini ifade etti.
Ekonomik etkiler ise bölgesel bazda dikkat çekici boyutlara ulaştı. Çin’in, Hürmüz kaynaklı petrol şokuna karşı kırılganlığını azaltmak için yaklaşık 28 milyar dolarlık tasarrufa gitmek zorunda kaldığı belirtiliyor. Avrupa ülkeleri yıllık 6 milyar dolarlık tüketim kısıtlamasına giderken, Hindistan da 600 milyon dolarlık zorunlu tasarrufla karşı karşıya kaldı.
Öte yandan elektrikli araçlara yönelim hız kazandı. Petrol krizinden en fazla etkilenen ülkelerden Çin’de elektrikli araç satışları yüzde 50’yi aşarken, Vietnam’da bu oran yüzde 38, Tayland’da ise yüzde 21 olarak kaydedildi. Uzmanlara göre bu artış, ülkelerin enerji bağımlılığını azaltma çabasının bir sonucu.
Bloomberg, Hürmüz Boğazı üzerindeki jeopolitik güç dengelerinin petrol fiyatlarında sert dalgalanmalara yol açtığını ve bu durumun elektrikli araçları birçok ülke için “zorunlu seçenek” haline getirdiğini vurguladı.
