İsveç hükümeti, son yıllarda hızla artan çete kaynaklı şiddet olaylarına karşı yeni bir adım atmaya hazırlanıyor. Hazırlanan yasa tasarısına göre ülkede ceza sorumluluğu yaşı 15'ten 13'e indirilecek. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde cinayet, cinayete teşebbüs ve benzeri ağır suçlara karışan çocuklar için özel ceza infaz merkezleri devreye alınacak.
İsveç'te son dönemde organize suç örgütlerinin çocukları hedef aldığına ilişkin veriler kamuoyunda büyük tartışma yaratıyor. Polis kayıtlarına göre ülkede yaklaşık 17 bin 500 aktif çete üyesi bulunurken, suç ağlarıyla bağlantılı kişi sayısının 50 bine yaklaştığı belirtiliyor. Yetkililer, bazı suç örgütlerinin sosyal medya aracılığıyla 11 yaşındaki çocukları dahi suç faaliyetlerine dahil ettiğini ifade ediyor.
Adalet Bakanı Gunnar Strömmer, geçtiğimiz yıl 15 yaşın altındaki 52 çocuğun cinayet veya cinayete teşebbüs suçlamalarıyla adli süreçlere konu olduğunu belirterek durumun ciddi bir güvenlik sorunu haline geldiğini söyledi. Hükümet, mevcut sistemin suçun önlenmesinde yetersiz kaldığını ve yeni düzenlemenin caydırıcılığı artıracağını savunuyor.
Yasa teklifinin 15 Haziran'da parlamentoda oylanması bekleniyor. Teklifin kabul edilmesi halinde ağır suçlardan hüküm giyen çocuklar, sosyal hizmet kurumları yerine özel olarak düzenlenen cezaevlerinde tutulacak. Bu kapsamda Stockholm yakınlarındaki Rosersberg Cezaevi'nin bir bölümü çocuk hükümlüler için yeniden yapılandırılıyor.
Yetkililer, burada kalacak çocukların eğitimlerine devam edebileceğini, spor faaliyetlerine katılabileceğini ve rehabilitasyon programlarından yararlanabileceğini belirtiyor. Ayrıca psikolojik destek ve sosyal gelişim çalışmalarının da sistemin önemli bir parçası olacağı vurgulanıyor.
Hükümetin dayandığı verilere göre genç çete üyelerinin büyük bölümü rehabilitasyon merkezlerinden çıktıktan sonra yeniden suç işliyor. Resmi raporlar, bu çocukların yaklaşık yüzde 90'ının tekrar suçla ilişkilendiğini, yüzde 80'inin ise yetişkinlik döneminde cezaevine girdiğini ortaya koyuyor.
Ancak düzenleme muhalefet ve uzmanlar tarafından eleştiriliyor. Merkez Parti Sözcüsü Wilma Roth, 13 yaşındaki bireylerin halen çocuk olduğunu belirterek cezalandırma yerine bakım, eğitim ve tedavi odaklı politikaların uygulanması gerektiğini savundu.
Kriminologlar da erken yaşta hapis uygulamasının uzun vadeli etkilerine dikkat çekiyor. Stockholm Üniversitesi'nden suç bilimci Felipe Estrada Dorner, toplum güvenliğinin korunmasının önemini kabul etmekle birlikte çocukların erken yaşta cezaevine gönderilmesinin sosyal dışlanma ve yeniden suç işleme riskini artırabileceği uyarısında bulundu.
İsveç'te yaşanan bu tartışma Avrupa genelinde de yakından takip ediliyor. Bazı ülkelerde benzer düzenlemeler gündeme gelirken, daha önce ceza sorumluluğu yaşını düşüren Danimarka'da yapılan araştırmaların suç oranlarında belirgin bir azalma sağlamadığı belirtiliyor. Bu nedenle İsveç'in atacağı adımın sonuçları hem ülke içinde hem de Avrupa'da dikkatle izlenecek.
