Gazze’deki savaşın insani bilançosuna dair yürütülen tartışmalar, uluslararası tıp dünyasından gelen yeni bir raporla kritik bir eşiğe taşındı. The Lancet Global Health dergisinde yayımlanan bağımsız ve hakemli araştırma, 7 Ekim 2023 – 5 Ocak 2025 arasındaki ilk 15 aylık dönemde Gazze’de yaşanan gerçek can kaybının, açıklanan resmi rakamlardan en az 25 bin daha fazla olduğunu ortaya koydu.
Bağımsız saha araştırması: %95 güven aralığı
Çalışma, Londra Üniversitesi’nden Prof. Michael Spagat liderliğinde yürütüldü. Gazze genelinde 2.000 hanede yüz yüze mülakat yöntemiyle gerçekleştirilen araştırma, Filistin Politika ve Anket Araştırma Merkezi’nin (PCPSR) saha desteğiyle hazırlandı.
Bu yönüyle araştırma, Gazze Sağlık Bakanlığı kayıtlarına dayanmayan ilk bağımsız nüfus temelli ölüm taramasıolma niteliği taşıyor. %95 güven aralığıyla hazırlanan rapor, savaşın demografik etkilerini de ayrıntılı biçimde ortaya koyuyor.
Kadınlar, çocuklar ve yaşlılar çoğunlukta
Rapora göre hayatını kaybedenlerin %56,2’si kadınlar, çocuklar ve yaşlılardan oluşuyor. Bu bulgu, Gazze Sağlık Bakanlığı’nın bugüne kadar paylaştığı demografik verilerin doğruluğunu da teyit ediyor.
Ancak Lancet çalışmasını çarpıcı kılan asıl unsur, doğrudan saldırı dışındaki nedenlerle gerçekleşen ölümlerin ilk kez kapsamlı biçimde belgelenmesi oldu. Kuşatma, kıtlık, temiz suya erişimin engellenmesi ve sağlık sisteminin çökmesi nedeniyle en az 16.300 dolaylı ölüm tespit edildi. Bu sayı, 75.200 şiddet kaynaklı ölümün üzerine ekleniyor.
Ateşkese rağmen can kaybı sürüyor
Gazze Sağlık Bakanlığı’nın Şubat 2026 itibarıyla yayımladığı son verilere göre, teyit edilmiş can kaybı 72 binin üzerinde. Ancak Lancet araştırmacıları, enkaz altında kalan binlerce kayıp ve “muhafazakâr” olarak tanımlanan kayıt prosedürleri nedeniyle gerçek rakamın çok daha yüksek olduğuna dikkat çekiyor.
Raporda ayrıca, 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkese rağmen İsrail ordusunun 1.620 ateşkes ihlali gerçekleştirdiği bilgisine yer verildi. Bakanlık kayıtlarına göre bu süreçte 603 Filistinli hayatını kaybetti, 1.618 kişi yaralandı.
Lancet yazarlarından çarpıcı uyarı
Araştırmacılar sonuç bölümünde şu ifadeye yer verdi:
“Elde ettiğimiz kanıtlar, Ocak 2025 itibarıyla Gazze nüfusunun %3 ila %4’ünün doğrudan şiddet sonucu hayatını kaybettiğini, dolaylı nedenlerle yaşanan can kaybının ise devasa boyutlara ulaştığını göstermektedir.”
