Paşinyan: Metsamor 2036’ya dek çalışacak, 2046 hedefi gündemde
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ülkenin tek nükleer enerji kaynağı olan Metsamor Nükleer Santrali’nin işletme süresini 2036’ya kadar uzatacaklarını açıkladı. Santral, Ermenistan’ın elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 40’ını karşılıyor. Paşinyan, bu kararın enerji güvenliği için zorunlu olduğunu vurguladı.
İlk adım 2036, ikinci hedef 2046
Paşinyan, santralin ömrünü iki aşamada uzatacaklarını belirtti. İlk etapta 2036’ya kadar çalışması planlanan tesis için ardından yeni mühendislik çözümleriyle 2046’ya dek faaliyet süreci hedefleniyor. Bu süreçte güvenlik testleri ve reaktör güçlendirme çalışmaları hız kazanacak.
Hükümet, uluslararası atom enerjisi ajansının denetimlerine de açık olduklarını bildirdi. Çünkü santral, 1976’da devreye girdiğinden beri deprem bölgesinde bulunması nedeniyle eleştiri oklarının hedefi oluyor. Yetkililer, güvenlik önlemlerinin artırılacağı sözünü verdi.
Yeni nükleer tesis için beş ülke ile temas
Mevcut santralin tamamen kapatılacağı tarihten önce yeni bir nükleer ünite devreye almayı planlayan Ermenistan, bu doğrultuda Rusya, ABD, Fransa, Çin ve Güney Kore ile görüşmelerini sürdürüyor. Paşinyan, en kısa sürede teknik heyetlerin ülkeye davet edileceğini duyurdu.
Hükümet, yatırımcılara uzun vadeli güç alım garantisi sunmayı da masaya koydu. Ayrıca küçük modüler reaktör teknolojileri de değerlendirme listesinde yer alıyor. Bu sayede hem maliyet düşürülecek hem de inşaat süreci hızlanacak.
Türkiye ve Azerbaycan sınırına komşu tesis
Metsamor Santrali, Türkiye sınırına yaklaşık 16 kilometre mesafede bulunuyor. Aynı zamanda Azerbaycan cephesine de oldukça yakın konumda. Bu nedenle her iki ülkede de santralin güvenliği konusunda endişeler dile getiriliyor.
Ermenistan çevre bakanlığı, radyasyon seviyelerinin sürekli izlendiğini ve kamuoyuna haftalık raporların paylaşıldığını bildirdi. Bakanlık yetkilileri, olası bir kaza durumunda bölgesel kriz masasının 24 saat görev başında olacağını açıkladı.
Barış Kavşağı ve demiryolu rotaları
Paşinyan, nükleer enerji gündeminin yanı sıra bölgesel ulaşım projelerine de açıklık getirdi. “Barış Kavşağı” vizyonu kapsamında Azerbaycan üzerinden Türkiye’ye en kısa demiryolu hattının İcevan-Dilican-Vanadzor-Gümrü-Ahurik güzergâhı olacağını söyledi.
Bu rota, Ermeni ihracatçıların Akdeniz limanlarına ulaşmasını kısaltacak. Başbakan, Ermeni iş insanlarına, güzergâh üzerindeki gümrük kapılarında altyapı çalışmalarının başladığı güvencesini verdi. Ayrıca tarife indirimleri için komşu ülkelerle prensip anlaşması sağlandı.
ABD ile TRIPP projesi
ABD’nin öncülük ettiği Trump Uluslararası Barış ve Refah Rotası (TRIPP) anlaşması için Ermenistan’ın son teknik incelemeleri tamamladığı bildirildi. Paşinyan, önümüzdeki günlerde Washington’a resmi notların iletileceğini duyurdu.
Proje, bölgedeki demiryolu ağının modernize edilmesini ve gümrük işlemlerinin dijitalleştirilmesini hedefliyor. Ermenistan ulaştırma bakanlığı, bu kapsamda AB standartlarında sinyalizasyon sistemi kurulumu için ihaleye çıkacağını açıkladı.
TRIPP’in hayata geçmesi durumunda, bölgedeki ticaret hacminin yıllık ortalama yüzde 12 büyümesi bekleniyor. Bu da Yerevan yönetiminin ekonomik kalkınma planlarında önemli bir kilometre taşı olarak görülüyor.
