ABD Başkanı Donald Trump'ın İran bayraklı bir kargo gemisine el konulduğunu açıklaması ve İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapattığını duyurması, küresel enerji piyasalarında sert dalgalanmaya yol açtı.
Petrol fiyatlarında sert sıçrama
Gelişmelerin ardından Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 4,74 artarak varil başına 94,66 dolara yükseldi. Batı Teksas türü ham petrol (WTI) ise yüzde 5,6 değer kazanarak 88,55 dolara ulaştı.
Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizlik, piyasaları son derece kırılgan hale getirdi.
Hürmüz Boğazı yeniden kapatıldı
İran, ABD ve işgalci İsrail'in 28 Şubat'ta düzenlediği saldırıların ardından boğazdaki sevkiyatları hedef alabileceği yönünde uyarılarda bulunmuştu. İran Devrim Muhafızları Ordusu, boğazın yeniden kapatıldığını teyit etti.
Tahran yönetimi, ABD'nin deniz ablukasını kaldırmaması halinde geçişlere izin verilmeyeceğini açıkladı. Washington ise anlaşma sağlanana kadar ablukanın süreceğini vurguluyor.
Diplomasi trafiği tıkandı
Trump, ABD heyetinin müzakereler için Pakistan'a gideceğini ve heyete Başkan Yardımcısı JD Vance'in başkanlık edeceğini açıkladı. Ancak İran devlet medyası, Tahran'ın şu aşamada görüşmelere katılma planı olmadığını duyurdu.
Uzmanlara göre piyasalar, sahadaki askeri gelişmelerden çok tarafların açıklamalarına tepki veriyor. MST Marquee analisti Saul Kavonic, yaşananların "Hürmüz Boğazı'nda yürütülen fiili bir müzakere süreci" olduğunu belirtti.
Enerji arzında küresel risk büyüyor
Hürmüz Boğazı'ndan geçen sevkiyatlara büyük ölçüde bağımlı olan Asya ülkeleri, krizden en fazla etkilenen bölgeler arasında yer alıyor. Bölge ülkeleri enerji tasarrufu için uzaktan çalışma ve kısıtlamalar gibi önlemler almaya başladı.
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol ise Avrupa'nın yaklaşık altı haftalık uçak yakıtı kaldığını belirterek, sevkiyatların kesintiye uğraması halinde uçuş iptallerinin başlayabileceği uyarısında bulundu.
