ABD ile İran arasında İslamabad'da 21 saat süren doğrudan görüşmelerin nükleer konudaki anlaşmazlık nedeniyle başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından Washington yönetimi harekete geçti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 13 Nisan Pazartesi günü itibarıyla İran limanlarına giren veya çıkan tüm gemilere Hürmüz Boğazı'nda abluka uygulanacağını açıkladı. Uygulamanın Türkiye saati ile saat 17.00'de başlayacağı belirtildi.
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social'dan yaptığı açıklamada, İran'a "yasadışı geçiş ücreti" ödeyen hiçbir geminin güvenli geçiş hakkı olmayacağını vurguladı. Trump ayrıca, İran'ın Hürmüz Boğazı'na döşediği iddia edilen deniz mayınlarının temizlenmeye başlanacağını duyurdu.
İran'dan son uyarı
ABD'nin abluka kararının ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) Deniz Kuvvetleri, bölgedeki savaş gemilerine yönelik sert bir uyarı yayımladı. IRGC'ye bağlı bir yetkilinin telsiz anonsunda şu ifadeler kullanıldı:
• "121 no'lu ABD Donanma savaş gemisi, burası Sepah Deniz Üssü. Rota değiştirmeli ve derhal Hint Okyanusu'na geri dönmelisiniz. Eğer emrime uymazsanız hedef alınacaksınız."
• ABD gemisinden gelen yanıtta ise "Koalisyon savaş gemisi 121, uluslararası hukuka uygun geçiş hakkı kullanıyor. Size yönelik bir tehdit yok" ifadelerine yer verildi.
• IRGC yetkilisi son uyarısında, "Umman Denizi'ndeki tüm gemilere dikkat. Çevrenizde herhangi bir savaş gemisi görürseniz, onlardan 10 milden fazla uzak durun, çünkü herhangi bir uyarı yapmadan ateş açmaya hazırım" dedi .
Husilerden Babülmendeb tehdidi
ABD'nin Hürmüz ablukasına karşılık olarak İran destekli Yemen Husilerinin de Kızıldeniz'deki stratejik Babülmendeb Boğazı'nı kapatma ihtimali bulunuyor. Husilere bağlı sözde hükümetin Dışişleri Bakanlığı daha önce yaptığı açıklamada, ABD ve işgalci İsrail'in İran'a yeniden saldırması halinde askeri operasyonları tırmandıracaklarını ve bunun Kızıldeniz ile Babülmendeb hattındaki deniz trafiğini etkileyebileceğini duyurmuştu.
Küresel piyasalarda etki
Abluka haberinin ardından petrol fiyatları Asya piyasalarında yüzde 7'den fazla yükselerek varil başına 100 doların üzerine çıktı. Uzmanlar, iki boğazın eş zamanlı olarak kapanması durumunda küresel petrol arzında yüzde 35-40 oranında kesinti yaşanabileceği ve fiyatların varil başına 150-200 dolar seviyelerine çıkabileceği uyarısında bulunuyor.
