İşgal altındaki Batı Şeria'da sağlık sektörü son yılların en ağır krizlerinden birini yaşıyor. Filistin Sağlık Bakanlığı'nın verileri ve sağlık çalışanlarının aktardıkları, hastanelerin ilaç eksikliği, büyüyen borç yükü ve personel yetersizliği nedeniyle kritik bir noktaya sürüklendiğini ortaya koyuyor.
Filistinli yetkililere göre krizin temelinde, işgalci İsrail'in Filistin'e ait vergi ve gümrük gelirlerini bloke etmesi, Batı Şeria'daki hareketliliği kısıtlayan kontrol noktalarını artırması ve on binlerce Filistinlinin çalışma hakkını fiilen ortadan kaldıran uygulamaları yer alıyor. Bu durum yalnızca ekonomik hayatı değil, sağlık sisteminin sürdürülebilirliğini de doğrudan etkiliyor.
Filistin Sağlık Bakanlığı'nın dış tedarikçilere olan borcunun yaklaşık 925 milyon dolara ulaştığı belirtilirken, bu rakamın bakanlığın yıllık bütçesine neredeyse eşit seviyeye geldiği ifade ediliyor. Sağlık yöneticileri, mevcut şartların devam etmesi halinde temel sağlık hizmetlerinin dahi sürdürülemeyebileceği uyarısında bulunuyor.
İlaç stokları kritik seviyede
Sağlık sektöründeki en büyük sorunlardan biri ise ilaç tedarikinde yaşanan çöküş. Filistin Sağlık Bakanı Macid Ebu Ramazan'ın paylaştığı verilere göre, bakanlığın düzenli olarak temin ettiği 1260 çeşit ilaçtan yalnızca yaklaşık 260'ı stoklarda bulunuyor.
Özellikle kanser, böbrek yetmezliği ve kronik hastalıkların tedavisinde kullanılan hayati ilaçların hızla tükendiği belirtiliyor. Kamu sağlık sigortasına sahip binlerce hasta ise özel eczanelerden ilaç satın alabilecek ekonomik güce sahip değil.
Bazı hastaların düzenli ilaçlarını temin edebilmek için borçlandığı, kredi çektiği veya yakınlarının desteğine başvurmak zorunda kaldığı aktarılıyor.
Doktorlar ve hemşireler maaşlarını alamıyor
Batı Şeria'daki kamu sağlık çalışanları da ağır ekonomik şartlarla mücadele ediyor. Doktorlar ve hemşirelerin uzun süredir maaşlarının yalnızca bir kısmını alabildiği, birçok sağlık çalışanının yarı zamanlı çalışmak zorunda kaldığı belirtiliyor.
Mayıs ayından itibaren sağlık çalışanlarının başlattığı grevler nedeniyle yüzlerce sağlık merkezi ve klinikte hizmetler aksarken, hamile kadınlar, çocuklar, engelliler ve kronik hastalar en fazla etkilenen kesimler arasında yer alıyor.
Devlet hastanelerinin büyük bölümü yalnızca acil ve hayati müdahalelere öncelik verebilir hale gelirken, ekipman eksikliği ve bakım-onarım sorunları tedavi kalitesini de olumsuz etkiliyor.
Kontrol noktaları sağlık hizmetlerini engelliyor
Filistinli sağlık kuruluşları, İsrail'in Batı Şeria genelinde kurduğu yüzlerce kontrol noktası ve barikatın sağlık hizmetlerine erişimi ciddi şekilde zorlaştırdığını ifade ediyor.
Ambulansların ve sağlık ekiplerinin uzun güzergâhlar kullanmak zorunda kaldığı, bazı hastaların ise kontrol noktalarında bir ambulanstan diğerine aktarılarak taşındığı belirtiliyor. Bu durum hem zaman kaybına hem de hayati risklerin artmasına neden oluyor.
Sağlık çalışanları, acil müdahale gerektiren vakalarda yaşanan gecikmelerin ölüm riskini artırdığını vurguluyor.
Yardım kuruluşlarına yönelik baskılar krizi derinleştiriyor
Filistinli sağlık yetkilileri ayrıca uluslararası yardım kuruluşlarının faaliyetlerinin sınırlandırılmasının da sağlık sistemine ağır darbe vurduğunu belirtiyor. Uzun yıllardır sağlık hizmetlerine destek sağlayan çeşitli sivil toplum kuruluşları ve uluslararası kurumların faaliyet alanlarının daralması, sağlık sektöründeki yükü daha da artırmış durumda.
Uzmanlara göre Batı Şeria'da yaşanan sağlık krizi yalnızca mali sorunlardan ibaret değil. Ekonomik baskılar, hareket kısıtlamaları, ilaç tedarikindeki aksaklıklar ve sağlık çalışanlarının yaşadığı zorluklar bir araya geldiğinde, Filistin sağlık sisteminin bütüncül bir kuşatma altında olduğu görülüyor.
Filistinli yetkililer, uluslararası topluma çağrıda bulunarak sağlık sisteminin tamamen işlemez hale gelmesini önlemek için acil destek mekanizmalarının devreye alınmasını talep ediyor.
