Hürmüz’de Yeni Şart: Geçiş İçin Yuan Ödemesi
Dünya petrol ticaretinin beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı fiilen kontrolü altında tutan İran, CNN’in ulaştığı bilgilere göre Batılı ülkelerin enerji darboğazını aşması için "Yuan şartını" masaya koydu. Bu plana göre, boğazdan geçişine izin verilecek tankerlerin taşıdığı yükün ticaretinin dolar yerine Çin para birimi olan Yuan ile yapılması gerekecek. Uzmanlar, ağır yaptırımlar altındaki Tahran’ın bu hamleyle Çin’den silah, teknoloji ve İHA parçası tedarik etmek için ihtiyaç duyduğu Yuan stoğunu garanti altına almayı hedeflediğini belirtiyor.
Ekonomik Silah: 1956 Süveyş Krizi Tekerrür mü Ediyor?
İran’ın bu hamlesi piyasalarda şok etkisi meydana getirdi. Boğazın kapatılmasıyla 100 doları aşan Brent petrol fiyatları, "Yuan şartı" haberinin ardından dolar endeksinde (DXY) 102 seviyesinin altına bir gerilemeye neden oldu. Finansal analistler, bu durumu İngiliz sterlininin küresel rezerv statüsünü kaybettiği 1956 Süveyş Krizi’ne benzetiyor. Bugün enerji ticaretinin Batı’dan Asya eksenine, özellikle Hindistan ve Çin’e kayması, doların yarım asırlık "petrodolar" saltanatının sonunu getirebilecek bir kırılma olarak okunuyor.
Askeri Baskıya Ekonomik Reaksiyon: Hark Adası Saldırısı
Tahran’ın bu hamlesi, ABD’nin artan askeri saldırganlığına bir cevap niteliği taşıyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın petrol ihracat merkezi olan Stratejik Hark Adası’nı vurması ve petrol tesislerini tamamen yok etme tehdidi, krizin boyutunu askeri sahadan ekonomik sahaya taşıdı. Washington, ABD Donanması aracılığıyla tankerlere silahlı eskort sağlama planları yaparken, İran bu hamlesiyle ABD’nin elindeki en büyük koz olan doların küresel gücünü hedef alıyor.
