İran, Birleşmiş Milletler'in nükleer denetim kurumu olan Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerinin, İsrail ve ABD saldırılarında zarar gören nükleer tesislere erişimine izin vermeyeceğini duyurdu.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Tahran’da düzenlenen basın toplantısında yaptığı açıklamada, UAEA’nın bombalanan tesislerde inceleme yapmasına yönelik herhangi bir planlarının bulunmadığını belirtti.
Bekayi, “Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Genel Direktörü ile bu konuda herhangi bir görüşme gerçekleştirmedik. ABD ve İsrail’in saldırıları sonucu zarar gören tesislerin denetlenmesine yönelik bir programımız da yok” ifadelerini kullandı.
Açıklama, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in İran’ın BM nükleer denetçilerini yeniden kabul edeceği yönündeki değerlendirmesinden bir gün sonra geldi. Vance, söz konusu adımı İran’ın nükleer silahlardan tamamen arındırılması yönünde önemli bir gelişme olarak nitelendirmişti.
Geçtiğimiz yıl İsrail ile İran arasında başlayan ve ABD’nin de müdahil olduğu 12 günlük çatışmalar sırasında Fordo, Natanz ve İsfahan’daki üç kritik nükleer tesis ABD tarafından hedef alınmıştı. İran ayrıca Natanz tesisinin son dönemde yeniden saldırıya uğradığını öne sürerken, İsrail yönetimi böyle bir operasyondan haberdar olmadığını açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump ise daha önce yaptığı açıklamada İran’ın nükleer programının büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini savunmuştu. Ancak tesislerde oluşan hasarın boyutuna ilişkin net bilgiler kamuoyuyla paylaşılmış değil.
İran yönetimi, güvenlik gerekçelerini öne sürerek saldırıya uğrayan tesislere uluslararası denetçilerin girişine şimdiye kadar izin vermedi. Tahran ayrıca geçen yıl parlamentoda kabul edilen yasa kapsamında UAEA ile iş birliğini geçici olarak askıya almış, ajansı İsrail ve ABD saldırılarını kınamamakla suçlamıştı.
Taraflar arasında daha sonra yeni bir iş birliği çerçevesi üzerinde uzlaşı sağlanmasına rağmen, bu anlaşmanın bombalanan tesisleri kapsamadığı belirtiliyor.
Bekayi, İran’ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması (NPT) kapsamındaki yükümlülüklerini sürdürdüğünü vurgulayarak, mevcut güvence denetim prosedürlerinin uygulanmaya devam edeceğini söyledi.
