Peygamberimizin Evlilik ve Aile İle İlgili Hadis-i Şerifleri

İslam Dininde evlilik müessesesi son derece önemli kabul edilen ciddiyet ve hürmet gerektiren bir kurum olmuştur. İnsanlar yaratılış gereği kadın-erkek ve toplum olarak birlikte yaşadıklarından evlilik ve ondan meydana gelen aile kurumu, adeta canlı bir varlığı oluşturan hücreler gibidir. Eğer hücreler sağlıksız ve cansız olursa bu organlarda bozukluğa sebep olur, organların bozulması ise canlının sağlıksız yaşamasına ve hatta ölmesine yol açar. Allah, yeryüzünde kendi istediği bir medeniyet ve toplumu inşa etmek istemiş ve bunu gerçekleştirmek üzere peygamberini İslam ile göndermiştir. İslam Dini de Evlilik, Nikah ve Aile kurumunu düzenlemek adına birçok esas ve kaide yerleştirmiş ve bu yerleştirilen esaslar yüzlerce yıl müslüman toplulukları tarafından tatbik edilerek güzel sonuçlar verdiği ortaya konmuştur. İslam’ın koyduğu esas ve kaideler büyük oranda iki temel kaynağa dayanmaktadır; birincisi Kuran, ikincisi Sünnet (Hadisler)’dir. Biz ise burada Peygamber efendimizin Evlilik ile ilgili Hadislerine yer vereceğiz.

Sünnette Evliliğin ve Eş Seçiminin Yeri

• “Nikah benim sünnetlerimden biridir. Benim sünnetlerimi uygulamayanlar benden değildir. Evlenin. Çünkü ben diğer ümmetlere karşı sizin çokluğunuz ile gurur duyarım” (İbn Mace, Nikah, 1)
• “Kendisi için evlenmek kolay olmasına rağmen evlenmeyen kişi benden değildir” (Beyhaki, Şuab VII, 338/5095)
• “Kim ki evlenirse imanının yarısını tamamlamış olur. Geriye kalan diğer yarısı içinse Allah'tan (cc) korksun” (Heysemi IV, 252)
• “Kadın dört şeyi, yani güzelliği, malı, dindeki kemali ve soy-sopu için nikahlanır. Siz dindar olanını tercih edin ki elleriniz hayır görsün.” (Buhari Nikah VI. 123)
• “Dünya geçici bir faydadan ibarettir. Onun en hayırlı varlığı ve fayda sağlayanı dindar kadındır.” (Müslim, Rada 64)

Karı-Koca Hakları ve Eşlere Muamele İle İlgili Hadisler

"Kadın beş vakit namazını kılar, Ramazan orucunu tutar, iffetini korur ve kocasına itaat ederse ona, 'Cennetin dilediğin kapısından gir.' denilir." (Ahmed b. Hanbel, Müsned, 1661)

"Kadınlara hayırla muamele ediniz." (Sahih al-Bukhari; Sahih Muslim)

"Müminlerin iman bakımından en olgunu, ahlakı en güzel olanıdır. Sizin en hayırlınız da hanımlarına karşı en iyi davrananınızdır." (Câmiʿu't-Tirmizî 1162)

“Kocası kendisinden razı olarak vefat etmiş olan kadın, cennete gider.” (Tirmizi Rada 10)

Dinî Açıdan Evlilik Kader Midir? Cüz-i İrade ve Küllî İrade İlişkisi

Evleneceğimiz kişinin belirlenmesinde hem Allah'ın takdiri hem de insanın cüzî iradesi rol oynar. Kaderin bütün alanları aynı değildir; bazı konular tamamen Allah'ın iradesine bağlıyken, bazı konularda insanın tercihleri ve çabaları da etkilidir. Evlilik de insanın araştırma yaptığı, değerlendirme yaptığı ve bilinçli tercihlerde bulunduğu alanlardan biridir. Bu nedenle kişi, doğru eşi bulmak için gayret göstermek, gerekli araştırmaları yapmak ve sebeplere sarılmakla yükümlüdür.

Bununla birlikte, insan her ne kadar planlar yapsa ve belirli ölçülere göre hareket etse de sonuç her zaman beklediği gibi olmayabilir. Böyle durumlarda Allah'ın takdirinin devrede olduğu kabul edilir ve yaşananların bir hikmet taşıdığına inanılır. Kişi elinden geleni yaptıktan sonra ortaya çıkan sonucu Allah'ın takdiri olarak görmeli ve tevekkül etmelidir.

"Şüphesiz biz her şeyi bir ölçüye (kaderle) göre yarattık." (Kamer Suresi 49)

Kadere iman, insanın yaşadığı olumsuzluklar karşısında daha güçlü ve huzurlu olmasını sağlar. Allah, insanların gelecekte yapacaklarını ezelî ilmiyle bilir ve bildiğini yazar. İnsanlar Allah yazdığı için bir davranışı gerçekleştirmez; Allah, onların hangi tercihleri yapacağını bildiği için bunu yazmıştır. Bu nedenle insan, yalnızca kendi cüzî iradesiyle yaptığı seçimlerden sorumludur; iradesi dışında gerçekleşen olaylardan ise sorumlu tutulmaz.

İnsan Kendi Eşini Kendi mi Seçer? (Cüz-i İrade)

Sonuç olarak, evlilikte insanın tercihleri ve çabaları önemli olmakla birlikte, nihai sonucun gerçekleşmesi Allah'ın küllî iradesi ve takdiriyledir. İnsan üzerine düşeni yapmalı, doğru karar vermek için gayret göstermeli; sonuç farklı geliştiğinde ise bunun Allah'ın takdiri olduğuna inanarak tevekkül etmelidir.

“Ve onlar: 'Rabbimiz, bize eşlerimizden ve soyumuzdan, göz aydınlığı olacak (çocuklar) armağan et ve bizi takva sahiplerine önder kıl,' diyenlerdir.” (Furkan 74)