Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) kurulan Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu, çocuk suçluluğunun önlenmesine yönelik kapsamlı bir rapor hazırladı. Ceza hukuku, sosyal politika ve eğitim alanlarında köklü değişiklikler öneren raporda, özellikle çocukların karıştığı ağır suçlara ilişkin infaz düzenlemelerinin yeniden şekillendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Komisyonun hazırladığı taslak raporda, kamuoyunda oluştuğu belirtilen “cezasızlık algısının” suç oranlarını artırdığı değerlendirmesine yer verildi. Bu kapsamda Türk Ceza Kanunu’nda mevcut durumda 12 olan ceza sorumluluğu yaş sınırının 10’a düşürülmesi önerildi.
Raporda ayrıca, 15-18 yaş aralığındaki çocukların karıştığı ağır suçlarda uygulanan ceza indirimlerinin otomatik olmaktan çıkarılması ve kademeli hale getirilmesi gerektiği belirtildi. Denetimli serbestlik uygulamalarının sınırlandırılması da öneriler arasında yer aldı.
Ağır katalog suçlarda hâkimlerin uyguladığı iyi hal ve takdiri indirimlerin de yasal çerçevede daraltılması istendi. Özellikle kasten öldürme ve nitelikli cinsel istismar gibi suçlarda indirim mekanizmasının daha sınırlı uygulanması gerektiği ifade edildi.
Ailelere yaptırım önerisi
Komisyon raporunda çocukların suça yönelmesinde aile yapısının belirleyici olduğuna dikkat çekildi. Çocukların rehabilitasyon sürecine aktif katılım sağlamayan aileler için idari para cezası, kamu hizmeti yükümlülüğü veya cezai yaptırım uygulanması önerildi.
Raporda, çocuk mahkemeleri ve sosyal hizmet kurumları tarafından verilen eğitim, danışmanlık ve rehabilitasyon tedbirlerine uymayan ailelerin yasal sorumluluk altına alınması gerektiği kaydedildi.
“Riskli çocuklar” için dijital takip sistemi
Taslak raporda önleyici sosyal politika adımları da öne çıktı. Buna göre risk altındaki veya daha önce suça karışmış çocukların tüm adli, eğitsel ve sosyal süreçlerinin tek merkezden dijital olarak takip edilmesi önerildi.
Kurulması planlanan “Ulusal İzleme Merkezi” ile farklı kurumlar arasındaki veri paylaşımının tek sistemde toplanması hedefleniyor. Ayrıca mahalle ve okul bazlı sosyal risk haritaları hazırlanarak suç eğiliminin yüksek olduğu bölgelerde erken müdahale mekanizmalarının devreye alınması planlanıyor.
Müfredatta yeni düzenleme önerisi
Raporda eğitim sistemine ilişkin önerilere de yer verildi. Okullarda temel hukuk bilgisi, toplumsal kurallar, hak ve sorumluluk bilinci gibi derslerin artırılması istendi.
Ayrıca akran zorbalığı, sosyal medya kaynaklı suçlar, dezenformasyon ve dijital güvenlik konularında öğrencilerin bilinçlendirilmesine yönelik eğitimlerin zorunlu hale getirilmesi önerildi.
