Riyad’dan Beklenmedik Rest: Üs ve Hava Sahası Kapatıldı
NBC News’in ABD’li yetkililere dayandırdığı bilgilere göre, Trump’ın operasyonu sosyal medya üzerinden duyurması bölgedeki müttefikleri hazırlıksız yakaladı. Operasyonun lojistik kalbi olarak planlanan noktalarda Suudi Arabistan’ın tavrı belirleyici oldu:
-
Hava Sahası Engeli: Riyad yönetimi, ABD uçaklarının Prens Sultan Hava Üssü’nü kullanmasına ve Suudi hava sahasından geçişine izin vermeyeceğini Washington’a bildirdi.
-
Telefon Trafiği Sonuçsuz Kaldı: Trump ile Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman arasında gerçekleşen telefon görüşmesinin de bu krizi çözmeye yetmediği ifade edildi.
-
Diplomatik Sitem: Orta Doğulu bir diplomat, ABD’nin önce açıklama yapıp koordinasyonu sonradan kurmaya çalıştığını belirterek, Umman ve Katar gibi ülkelerin de ancak operasyon başladıktan sonra bilgilendirildiğini iddia etti.
Hava Desteği Olmadan Operasyon Çıkmaza Girdi
ABD ordusunun “access, basing and overflight” (erişim, üslenme ve üstten uçuş) olarak tanımladığı izinlerin alınamaması, operasyonun askeri kapasitesini doğrudan etkiledi. Yetkililer, Hürmüz Boğazı gibi riskli bir bölgede ticari gemilere koruma sağlamak için bölge ülkelerinin hava desteğinin kritik olduğunu vurguluyor. Kuveyt ve Umman gibi ülkelerin lojistik desteği olmadan, savaş uçakları ve tanker uçaklarının bölgede etkin bir güvenlik şemsiyesi kurmasının zorlaştığı kaydedildi.
İran ile Anlaşma Arayışı
Operasyonun durdurulması, bölgede tansiyonu düşürmeye yönelik diplomatik çabaların hızlandığı bir döneme rastladı:
-
Pakistan’ın Arabuluculuğu: İran, ABD’den gelen yeni barış teklifini değerlendirdiğini ve konuyu arabulucu Pakistan ile görüşeceğini duyurdu.
-
Trump’tan İki Yönlü Mesaj: Trump, son 24 saatte İran ile "çok iyi görüşmeler" yapıldığını ve anlaşma ihtimalinin yüksek olduğunu belirtirken; anlaşma sağlanamazsa "bombalamaya geri dönüleceği" tehdidini savurdu.
-
Çin’in Ateşkes Çağrısı: Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi de devreye girerek kapsamlı bir ateşkesin acil ihtiyaç olduğunu ve çatışmaların yeniden başlamasının kabul edilemez olduğunu ifade etti.
Siyasi Baskı ve Bölgedeki Askeri Yığınak
Operasyon geçici olarak durdurulmuş olsa da ABD’nin bölgedeki askeri ayak izi, krizin başladığı 28 Şubat’a oranla çok daha büyük bir seviyeye ulaşmış durumda. Bölgede halihazırda iki uçak gemisi görev grubu ve yoğun mühimmat takviyesi bulunuyor.
Trump’ın bu hamlesinin arkasında, Kasım ayındaki ara seçimler öncesi iç politikada oluşan baskının da etkili olduğu değerlendiriliyor.
