Türkiye ile Özbekistan Arasında 8 Yeni Anlaşma
Ankara Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen 4. Türkiye-Özbekistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi sonrası iki ülke, sağlıktan enerjiye, ulaştırmadan eğitime sekiz ayrı alanda iş birliğini resmileştirdi. Cumhurbaşkanları Recep Tayyip Erdoğan ve Şevket Mirziyoyev’in huzurunda imzalanan belgeler, “kapsamlı stratejik ortaklık” vizyonunu yeni bir düzeye taşıdı.
“Türk Dünyasının Mührünü Vuracağız”
Erdoğan, törende yaptığı konuşmada “Yürek yüreğe verdiğimiz müddetçe, bulunduğumuz asra Türk dünyasının mührünü vuracağımızdan eminiz” dedi. Mirziyoyev de “Kardeş Türkiye ile ilişkilerimizin güçlenmesi, bölgesel refahın anahtarıdır” ifadesini kullandı. İki lider, imzalanan metinlerin yalnızca ticaret hacmini değil, aynı zamanda kültürel ve beşeri bağları da artıracağı görüşünde birleşti.
Sağlık ve Ulaştırma Alanında İlk Adım
Sağlık Bakanlıkları arasında varılan mutabakat, ortak klinik araştırmalar, doktor değişim programları ve tıbbi cihaz üretimi konularını kapsıyor. Ulaştırma protokolü ise Çin’i Avrupa’ya bağlayan Orta Koridor’un verimliliğini artırmayı hedefliyor. Buna göre, demiryolu hatları modernize edilecek, limanlar arasında dijital gümrük veri altyapısı kurulacak ve nakliye süreleri en az üçte bir oranında kısalacak.
2026-2027 Kültür Sezonuna Ortak Takvim
Kültür Bakanlıklarının iki yıllık iş birliği planı, Ankara ve Taşkent’te karşılıklı kültür haftaları, ortak arkeolojik kazılar, dijital ortak koleksiyon projeleri ve Hoca Ahmet Yesevi ile Ali Şir Nevai’nin 880. doğum yılı etkinliklerini öngörüyor. Plan kapsamında, her iki ülkenin sinema, el sanatları ve gastronomi temsilcileri için “kardeş şehir” etkinlikleri düzenlenecek.
Madencilik ve Serbest Bölgelerde Yeni Fırsatlar
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Özbekistan Maden Endüstrisi ve Jeoloji Bakanlığı, altın, bakır ve nadir toprak elementlerinde ortak arama-ürretim projelerini özendirecek. Serbest bölgeler alanındaki mutabakat ise Türk iş insanlarına Özbekistan’daki 25 özel ekonomik bölgede vergi muafiyeti, gümrük kolaylığı ve yüzde 100 yabancı ortaklık imkânı sunacak.
Eğitim ve Finans İş Birliği Hız Kazanıyor
Yükseköğretim Kurulu ile Hafif Sanayi Geliştirme Ajansı arasındaki niyet protokolü, tekstil mühendisliği ve tasarım lisans programları için ortak müfredat geliştirmeyi öngörüyor. Hazine ve Maliye Bakanlıkları arasındaki mutabakat ise iki ülke merkez bankalarının swap hattını genişletiyor ve yerel paralarla ticareti teşvik ediyor. Ayrıca, eğitim alanındaki anlaşma kapsamında 2025-2030 döneminde her yıl en az 500 Özbek öğrenci Türk üniversitelerinde burslu okuma hakkı kazanacak.
Hedef: 5 Milyar Dolarlık Ticaret Hacmi
Ticaret Bakanlığı verilerine göre, ikili dış ticaret hacmi 2023’te 3,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. İmza töreni sonrası yapılan ortak basın toplantısında Erdoğan, “Kısa vadede bu rakamı 5 milyar dolara çıkarmayı, orta vadede ise 10 milyar doları hedefliyoruz” dedi. Mirziyoyev, Türk firmalarının Özbekistan’da 2030’a kadar 10 milyar dolarlık yatırım yapabileceğini belirtti.
