2. ABDÜLHAMİD HAN’IN HAYATI VE TAHTTAN İNDİRİLİŞİ
Osmanlı imparatorluğunun 34. Padişahı, 113. Halifesi olarak çeşitli alanlarda önemli gelişmelere imza atan 2. Abdülhamid Han 21 Eylül 1842 yılında dünyaya geldi. Abdü’l Hamid-i Sânî adlandırılması ile de müsemma olan 2. Abdülhamid asırlar boyunca dünya yönetiminde söz sahibi olan Osmanlı imparatorluğunun çöküş sürecinde mutlak manada hakimiyeti sağlayan ve dengeleri sağlamaya çalışan son padişahtır. Yönetimi süresince ‘Hamidiye Dönemi’ olarak adlandırılan yıllarda Osmanlı imparatorluğu o güne kadar yaşamamış olduğu çeşitli olayları tecrübe etmiş oldu.
Devrinde pek çok ayaklanma, isyan ve iç savaş yaşanılan Abdülhamid Han, iç gerek dış muharrikler tarafından o güne kadar pek de benzeri görülmemiş olaylar ile muhatap olmuş ilmi, bilimsel, sanat ve eğitim gibi birçok alanda gelişmelerin devam etmesini önemsemiştir. Devletin içinde bulunduğu buhranlı durumların araştırma ve geliştirme çalışmalarını gölgelememesini her daim vurgulayan, çağdaş dünyada Panislamizm olarak adlandırılan Ümmetçilik politikasını uygulamak için çaba gösteren ve gerek Osmanlı imparatorluğunun gerek İslam ümmetinin kurtuluşunun Kur’an’a ve İslam Medeniyetine dönmek ile mümkün olacağına can-ı gönülden inanan 2. Abdülhamid Han, dönemin batı hayranı gruplarının kendisine ‘Kızıl Sultan’ adlandırmasında bulunacakları kadar baskıcı biri olarak görünüp, bu zihniyet ile şiddetli çatışmalar yaşasa da inanmış olduğu ideallerinden vazgeçmemiştir.
Siyasi anlamda sahip olduğu bakış açısını akidesine bağlılığından ve maneviyatının kuvvetli oluşundan alan 2. Abdülhamid’in İslam’ı yaşamak hususunda ki hassasiyetini kızı Ayşe Sultan şu ifadeler ile dile getirmiştir: “Babam doğru ve tam dinî itikada sahip bir Müslümandan başka biri değildir. Beş vakit namazını kılar, Kur'ân-ı Kerîm okurdu. Daima camilere devam ettiğini, Ramazanlarda Süleymaniye Camii'nde namaz kıldığını, o zamanlar camide açılan sergilerden alışveriş ettiğini hikâye tarzında anlatırdı. Babam herkesin namaz kılmasını, camilere devam edilmesini çok isterdi. Sarayın hususi bahçesinde beş vakit Ezan-ı Muhammedî okunurdu. Babamın bir sözü vardı: "Din ve fen" derdi. "Bu ikisine de itikat etmek caiz" olduğunu söylerdi.”1
Batı medeniyetini, yaşam tarzı açısından reddeden 2. Abdülhamid söz konusu ilmi gelişmeler ise o medeniyetin birikiminden istifade etmekten geri durmamıştır.
2. Abdülhamid Döneminde Yaşanan Önemli Tarihi Olaylar
II. Abdülhamid, amcası Abdülaziz'in 1876’da tahttan indirilmesi ve şüpheli şartlarda gelişen ölümü bunun yanı sıra ağabeyi V. Murad’ın tahta geçirildikten üç ay sonra ruhi buhranlar geçirdiği iddiasıyla tahttan indirilmesi olaylarına tanıklık etti. 31 Ağustos 1876 tarihinde 2. Abdülhamid padişah ilan edildi. Osmanlı tarihinde birtakım gelişmelerin ayak sesleri olan, birtakım gelişmeleri hızlandıran ve ilk Osmanlı anayasası niteliğinde olan Kanun-i Esasi 23 Aralık 1876 tarihinde ilan edildi.
Osmanlı devletinin sınırlarında birtakım değişikliklerin meydana gelmesi ve yaşanan toprak kayıpları Osmanlı devletinde çeşitli açılardan birtakım sorunların meydana gelmesine sebep oldu. Bu kayıpların Osmanlı devletini maddi açıdan da geriletmesi sebebi ile dış devletlere bağımlı hale gelen Osmanlı devleti Duyun-u Umumi yapısını aktif hale getirdi.
Osmanlı topraklarında seçim, siyasi, parti ve parlamenter rejim söylemlerinin artması üzerine 30 yıl askıda kaldıktan sonra Osmanlı Anayasası’nın yeniden ilan edilmesi ile başlayan 2. Meşrutiyet ilan edildi.
13 Nisan 1909’da gerçekleştirilen ve 31 Mart Vakası olarak adlandırılan başarısız karşıt devrim teşebbüsü öne sürülerek 2. Abdülhamid tahttan indirildi. Tahttan indirilen 2. Abdülhamid’in yerine kardeşi V. Mehmed Reşad tahta geçerek padişahlığı ilan edildi.
Abdulhamid Han'ın hayatı hakkında detaylı bilgi almak için tıklayınız.
