ABD ile İran arasında haftalardır süren kırılgan ateşkesin sona ermesine sayılı günler kala, iki ülke arasındaki diplomatik trafik yeniden hız kazandı. Ancak sahadaki gelişmeler ve özellikle ABD’nin İran limanlarına yönelik uyguladığı deniz ablukası, sürecin önündeki en büyük engellerden biri olarak öne çıkıyor.
Tahran yönetimi, Pakistan’da yapılması planlanan olası görüşmelere katılım ihtimalini masada tutarken, henüz net bir karar verilmiş değil. Konuya yakın kaynaklar, İran’ın süreci “temkinli fakat açık” bir şekilde değerlendirdiğini ifade ediyor. Pakistan’ın arabuluculuk çabaları ise sürecin seyrini belirleyecek kritik unsurlar arasında yer alıyor.
İran cephesi, özellikle ABD’nin ateşkese rağmen sahadaki askeri baskıyı sürdürdüğünü ve bunun diplomatik zemini zayıflattığını savunuyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, yürütülen temaslarda bu ihlallerin açık şekilde gündeme getirildiğini belirterek, mevcut şartlarda sağlıklı bir müzakere ortamının oluşmadığına dikkat çekti.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da yaptığı açıklamada, ABD’nin hem deniz ablukasıyla hem de askeri hamleleriyle baskıyı artırdığını ifade ederek, “Tehdit altında müzakere kabul edilemez” mesajını verdi. Tahran yönetimi, müzakerelerin ancak eşit şartlarda ve baskı unsurlarından arındırılmış bir ortamda yürütülebileceğini vurguluyor.
Öte yandan ABD tarafı ise yaklaşan görüşmelerden küresel piyasalara olumlu yansıyacak bir sonuç çıkmasını hedefliyor. Enerji fiyatlarında son günlerde yaşanan dalgalanma ve özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim, uluslararası ekonomiyi doğrudan etkiliyor. Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının önemli bir kısmının geçtiği bu kritik hat üzerindeki gelişmeler yakından takip ediliyor.
Gerilimi artıran son gelişmelerden biri de ABD’nin İran’a ait bir kargo gemisine müdahale ederek el koyduğunu açıklaması oldu. İran ise bu adımı sert sözlerle eleştirerek uluslararası hukukun ihlali olarak nitelendirdi. Taraflar arasında karşılıklı sert açıklamalar yapılırken, bölgedeki tansiyonun yeniden yükselme ihtimali güçlenmiş durumda.
Pakistan’ın başkentinde yapılması planlanan görüşmeler için hazırlıklar sürerken, güvenlik önlemleri en üst seviyeye çıkarıldı. Ancak ateşkesin sona ermesine kısa bir süre kalmışken tarafların masaya oturup oturamayacağı ve olası bir anlaşmanın hangi şartlarda şekilleneceği belirsizliğini koruyor.
Uzmanlar, mevcut tabloyu “kırılgan denge” olarak değerlendirirken, sahadaki en küçük bir gelişmenin dahi hem diplomatik süreci hem de küresel piyasaları doğrudan etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
