ABD’nin Hamas’ın silahsızlandırılmasına yönelik hazırladığı plan, Filistin sahasında ve uluslararası kamuoyunda ciddi tartışmaları beraberinde getirdi. Reuters’a sızan belgelere göre plan, Gazze’deki tüm silahlı unsurların tasfiye edilmesini ve bölgenin ABD destekli bir yönetim tarafından kontrol altına alınmasını öngörüyor.
ABD Başkanı Donald Trump tarafından oluşturulan “Barış Kurulu”nun hazırladığı planın, Filistinlilerin temel siyasi taleplerini göz ardı ettiği yönünde eleştiriler yükseliyor. Belgede Filistin devletine veya bağımsızlığa dair herhangi bir hedefin yer almaması dikkat çekiyor.
Plan kapsamında Gazze’nin yönetimi, “Ulusal Gazze Yönetim Komitesi (NCAG)” adı verilen ve dış destekli teknokratlardan oluşan bir yapıya devredilecek. Bu durum, yerel iradenin devre dışı bırakıldığı ve bölgenin dış müdahaleye açık hale getirildiği şeklinde yorumlanıyor.
Beş aşamadan oluşan 8 aylık süreçte, Hamas’ın tüm ağır ve hafif silahlarını teslim etmesi, tünel ağlarını imha etmesi ve askeri faaliyetlerini tamamen sonlandırması talep ediliyor. Buna karşılık İsrail güçlerinin çekilmesi ise sürecin en son aşamasına bırakılıyor.
Eleştirmenlere göre bu yaklaşım, taraflar arasında eşitlikten uzak bir denge oluşturuyor. Zira silahsızlanma sürecinin erken aşamalarda Filistinli gruplara dayatıldığı, buna karşın İsrail’in çekilmesinin belirsiz ve şartlara bağlı olduğu ifade ediliyor.
Plan ayrıca, Gazze’de yeniden inşa çalışmalarını da “silahsızlanma şartına” bağlıyor. Bu durum, savaşın yıkıcı etkileriyle mücadele eden sivil halkın temel ihtiyaçlarının siyasi ve askeri şartlara bağlandığı eleştirilerine neden oluyor.
Sürecin denetimi ise uluslararası bir komiteye bırakılacak. Ancak bu mekanizmanın tarafsızlığı konusunda da soru işaretleri bulunuyor.
Hamas cephesi planla ilgili resmi bir açıklama yapmazken, sahadaki birçok gözlemci bu girişimi “silahsızlandırma adı altında siyasi dizayn” olarak nitelendiriyor. Planın mevcut haliyle uygulanmasının, Gazze’de kalıcı bir çözümden ziyade yeni gerilimlere yol açabileceği değerlendiriliyor.
