Tahran yönetimi, ABD ile süren mutabakat görüşmelerinin perde arkasına ilişkin dün gece saatlerinde kapsamlı bir açıklama yaptı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, başkent Tahran'da düzenlediği basın toplantısında, özellikle son günlerde piyasaları ve kamuoyunu meşgul eden iddiaları tek tek değerlendirdi.
"Hürmüz Boğazı mutabakatımızın dışında"
Son günlerde Amerikan basınında yer alan "Hürmüz Boğazı'nın trafiğe açılması konusunda prensip anlaşmasına varıldığı" yönündeki haberleri kesin bir dille reddeden Bekayi, şu ifadeleri kullandı:
"Hürmüz Boğazı'nın nasıl yönetileceği konusu, ABD ile yapılan mutabakat metninde yer almıyor. Bu mesele, sadece ve sadece kıyıdaş ülkeleri ilgilendiren egemenlik temelli bir konudur. Hiçbir dış güç buraya müdahil olamaz."
"Anlaşmaya yakınız diyemeyiz, henüz erken"
Görüşmelerin geldiği son aşamaya ilişkin de net konuşan Bekayi, kamuoyunda oluşan "imzaya ramak kaldı" algısını düzeltmek istedi. Sözcü, birçok teknik konuda ilerleme kaydedildiğini ancak henüz bir anlaşma imzalanacak noktaya gelinmediğini belirtti:
"Birçok başlıkta sonuca ulaştık, bu doğru. Ancak şu an için 'anlaşmaya yakınız' gibi bir ifade kullanmamız doğru olmaz. İmza aşamasına gelindiğini söylemek için henüz erken. Önümüzde hâlâ üzerinde çalışılması gereken maddeler var."
"Tüm cephelerde ateşkes" maddesi masada
Bekayi'nin açıklamaları arasında en dikkat çekici başlıklardan biri ise taslak metnin içeriğine ilişkin verdiği bilgi oldu. Sözcü, üzerinde çalışılan metinde sadece Gazze'yi değil, bölgedeki tüm çatışma hatlarını kapsayan bir ateşkes düzenlemesi bulunduğunu açıkladı:
"Hazırlanan taslak metinde, Lübnan dahil olmak üzere 'tüm cephelerde' çatışmaların durdurulmasına yönelik bir madde yer alıyor. Bu, bölgesel bir istikrar hedefinin parçası olarak görülmeli."
Kırmızı çizgi: Nükleer program masada yok
Tahran yönetiminin görüşmelerdeki en net kırmızı çizgisini de yine Bekayi dile getirdi. İran'ın, şu aşamada Washington ile nükleer programına ilişkin herhangi bir müzakere yürütmediğini ve bunun kesinlikle gündemlerinde olmadığını vurguladı:
"Nükleer program konusu, bu görüşmelerin kapsamı dışındadır. Şu aşamada ABD ile nükleer programımızı müzakere etmiyoruz ve etmeyeceğiz. Bu, egemenlik haklarımızın ayrılmaz bir parçasıdır."
Pakistan'a heyet yok
Açıklamalarının son bölümünde bölgesel ilişkilere de değinen Bekayi, Pakistan ile ilgili son günlerde ortaya atılan iddiaları yalanladı. Sözcü, İran'ın şu an için Pakistan'a herhangi bir heyet gönderme veya yeni bir heyeti kabul etme planının bulunmadığını söyleyerek sözlerini noktaladı.
Değerlendirme
Uzmanlar, Bekayi'nin açıklamalarını Tahran'ın müzakerelerdeki pozisyonunu netleştirme çabası olarak yorumlarken, özellikle nükleer programın dışarıda tutulması ve Hürmüz meselesindeki net tavrın Washington ile varılacak olası bir anlaşmanın kapsamını daralttığına dikkat çekiyor. Önümüzdeki günlerde taraflar arasındaki teknik düzeydeki temasların devam etmesi bekleniyor.
