İran'dan Hürmüz Boğazı için yeni düzenleme: Dost ülkelere özel muafiyet uygulanacak
İran, dünyanın en kritik enerji koridorlarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik yeni bir hizmet ücreti sistemi hazırlığında olduğunu açıkladı. Tahran yönetimi, özellikle Çin ve "dost ülkeler" olarak tanımladığı devletlere ise bu uygulamada özel muafiyetler tanınacağını duyurdu.
İran'ın Çin Büyükelçisi Abdolreza Rahmani Fazli, Pekin'de düzenlenen Dünya Barış Forumu'nda yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın yönetimine ilişkin yeni düzenlemeler üzerinde İran ile Umman'ın ortak çalışma yürüttüğünü belirtti.
Fazli, uygulanması planlanan ücretlerin bir "geçiş ücreti" değil, boğazda sunulacak güvenlik ve denetim hizmetlerinin karşılığı olacağını ifade etti.
Amaç güvenlik ve çevresel denetim
İranlı diplomat, yeni sistemin temel hedefinin Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin güvenliğini artırmak, geçişleri daha etkin şekilde denetlemek ve yoğun deniz trafiğinin çevresel etkilerini kontrol altına almak olduğunu söyledi.
İran basınında yer alan bilgilere göre, ücretlendirme modeli oluşturulurken Çin ile diğer dost ülkelere özel muafiyetler veya ayrıcalıklı uygulamalar da değerlendirilecek.
İran ve Umman ortak komite kurdu
Fazli, son dönemde yaşanan ABD-İsrail-İran geriliminin ardından Hürmüz Boğazı'nın yalnızca ticari değil, aynı zamanda stratejik bir güvenlik konusu haline geldiğini ifade etti.
Bu kapsamda İran ile Umman'ın, boğazın gelecekteki yönetim modelini belirlemek amacıyla ortak bir komite oluşturduğu ve yeni düzenlemeler üzerinde koordinasyon içinde çalıştığı aktarıldı.
ABD geçiş ücretlerine karşı çıkıyor
İran'ın açıklamaları, Washington yönetiminin Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere kalıcı ücret uygulanmasına karşı çıktığı bir dönemde geldi.
Taraflar arasında daha önce sağlanan geçici uzlaşı kapsamında, ticari gemilerin kalıcı çözüm müzakereleri sürerken belirli bir süre boyunca Hürmüz Boğazı'ndan ücret ödemeden geçiş yapmasına izin verilmişti.
Küresel enerji ticareti açısından kritik önemde
Hürmüz Boğazı, dünya enerji arzı açısından en stratejik deniz yolları arasında yer alıyor. Çatışmalar öncesinde küresel ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatının yaklaşık beşte biri bu boğaz üzerinden gerçekleştiriliyordu.
Uzmanlar, İran'ın planladığı yeni ücretlendirme sisteminin hayata geçirilmesi halinde uluslararası deniz taşımacılığı, enerji piyasaları ve bölgesel ticaret dengeleri üzerinde önemli etkiler oluşturabileceğini değerlendiriyor.
