İslamabad Öncesi Kritik Eşik: ABD’den 6 Milyar Dolarlık Hürmüz Tavizi

Haftalardır devam eden çatışmaların ardından gözlerin Pakistan’ın başkenti İslamabad’daki müzakere masasına çevrildiği saatlerde, uluslararası haber ajansı Reuters diplomasi trafiğini değiştirecek bir gelişmeyi duyurdu. ABD’nin, Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişin sağlanması karşılığında Katar’da dondurulan 6 milyar dolarlık İran fonunu serbest bırakmayı kabul ettiği bildirildi.

Eklenme Tarihi: 11 Nis 2026
2 dk okuma süresi
Güncelleme Tarihi: 11 Nis 2026
İslamabad Öncesi Kritik Eşik: ABD’den 6 Milyar Dolarlık Hürmüz Tavizi

Konunun hassasiyeti nedeniyle isminin açıklanmasını istemeyen üst düzey bir İranlı yetkili, Washington’ın bu adımını İslamabad’daki görüşmelerde kalıcı bir anlaşmaya varma konusundaki "ciddiyetinin bir işareti" olarak değerlendirdi. Söz konusu fonların serbest bırakılması, aylardır bölgedeki gerilimin ve küresel ticaret tıkanıklığının ana merkezi olan Hürmüz Boğazı krizinde ilk somut kazanım olarak nitelendirilmiş durumda.

Fonların Serbestiyeti ve Hürmüz Güvenliği

İranlı kaynakların Reuters’a aktardığı bilgilere göre, varlıkların dondurulması kararının iptali doğrudan bir ön şarta bağlandı. Fonların serbest bırakılma süreci, küresel petrol arzının can damarı olan Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin "kayıtsız şartsız ve güvenli geçişinin" garanti edilmesiyle doğrudan ilişkilendirildi.

İran cephesi, fonların serbest bırakılmasını bir iyi niyet göstergesi olarak kabul ederken; ABD tarafının, İslamabad zirvesi öncesinde elindeki en büyük ekonomik kozlardan birini masaya sürdüğü görülüyor. Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın tamamen kaldırılması, müzakerelerin en kilit gündem maddesini oluşturuyor.

6 Milyar Doların Kronolojisi: Bir "Yılan Hikayesi"

İran’ın Güney Kore’ye yaptığı petrol satışlarından elde edilen ve Katar bankalarında tutulan 6 milyar dolarlık fonun geçmişi, uluslararası krizlerin ve yaptırımların bir özeti niteliğinde:

Tarih Gelişme Sonuç
2018 Trump yönetiminin nükleer anlaşmadan çekilmesi Fonlar Güney Kore bankalarında donduruldu.
Eylül 2023 Doha arabuluculuğunda esir takası anlaşması Bloke kaldırıldı, fonlar Katar’a transfer edildi.
Ekim 2023 İşgalci İsrail'e yönelik 7 Ekim saldırıları Biden yönetimi fonları yeniden bloke etti.
Nisan 2026 İslamabad Barış Zirvesi hazırlıkları Hürmüz şartıyla blokenin kaldırılması kabul edildi.

İnsani Yardım Kısıtlaması Devam Edecek mi?

ABD’li yetkililer, daha önceki serbest bırakma süreçlerinde fonların sadece gıda, ilaç, tıbbi ekipman ve tarım ürünleri gibi "insani yardımlar" için kullanılabileceğini vurgulamıştı. Yeni anlaşmada bu denetim mekanizmasının nasıl işleyeceği henüz netleşmese de, fonların ABD Hazine Bakanlığı’nın gözetiminde onaylanmış satıcılar aracılığıyla harcanması protokolünün korunması bekleniyor.