ABD ile İran arasında nisan ayından bu yana devam eden hassas diplomatik süreçte tansiyon yeniden yükseliyor. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Virginia Beach’teki Oceana Donanma Hava İstasyonu'nda yaptığı kritik açıklamalarla, Washington yönetiminin Tahran'a yönelik askeri seçenekleri masada tutmaya devam ettiğini net bir dille ifade etti.
"Nükleer Program ve Ticari Gemiler Kırmızı Çizgimiz"
Gündeme dair gazetecilerin sorularını yanıtlayan Vance, askeri bir müdahalenin ancak zorunlu hallerde devreye gireceğini belirtti. Başkan Trump'ın net bir askeri gaye veya mecburiyet olmadıkça orduyu operasyona göndermeyeceğini hatırlatan Vance, şu uyarıda bulundu:
“Daha fazlasını yapmak zorunda kalırsak, bu bir bakıma İranlıların alacağı tavra bağlıdır. Nükleer programlarını yeniden inşa etmeye girişirler ya da ticari gemilere tekrar ateş açmaya başlarlar ise bu durum askeri hesaplarımızı değiştirecektir.”
Önceliklerinin diplomatik çözüm olduğunu aktaran Başkan Yardımcısı, Trump'ın kendilerine iyi niyetle müzakere etme ve bir anlaşma zemini bulma talimatı verdiğini de sözlerine ekledi.
7 Haftalık Bombardımanın Ardından Gelen Geçici Ateşkes
İki ülke arasındaki gerilim, Trump yönetiminin Tahran’ın nükleer programını engellemek amacıyla düzenlediği yedi haftalık yoğun hava bombardımanının ardından nisan ayında yumuşamıştı. Başkan Trump’ın 17 Haziran tarihinde imzaladığı 14 maddelik mutabakat zaptı sonrasında taraflar, nihai bir barış planı oluşturmak üzere 60 günlük bir müzakere takvimi üzerinde uzlaşmıştı.
Şu an yürütülen diplomatik temasların merkezinde ise Katar’ın başkenti Doha yer alıyor. ABD’nin Ortadoğu Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump’ın başdanışmanı Jared Kushner, Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda dolaylı ve teknik düzeyde görüşmeleri sürdürüyor.
Trump: "Nükleerden Arındırma Süreci İyi İlerliyor"
Sürecin en büyük önceliğini İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun tasfiye edilmesi olarak belirleyen ABD Başkanı Donald Trump ise gidişattan memnun. Trump, yaptığı açıklamada, "İran’ın nükleerden arındırılması süreci iyi ilerliyor. Katar’da çok olumlu görüşmeler gerçekleştirdiler, süreci hep birlikte göreceiz" değerlendirmesini yaptı.
"Müzakere Masasında Tüm Kozlar ABD'nin Elinde"
Katıldığı bir televizyon programında Doha'daki görüşmeleri değerlendiren JD Vance, müzakerelerin sonucundan bağımsız olarak ABD'nin temel hedefine çoktan ulaştığını savundu. Masada güçlü olan tarafın kendileri olduğunu vurgulayan Vance, şu ifadeleri kullandı:
“Müzakerelerde tüm kozlar bizim elimizde yer alıyor. Elbette sürecin başarıyla sonuçlanmasını arzuluyoruz fakat başarı sağlanamasa bile asıl görevimizi yerine getirdik; bu da İranlıların hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmamasını güvence altına almaktır.”
Olası bir başarısızlık durumunda hava saldırılarının yeniden başlaması da dahil olmak üzere pek çok askeri alternatifin masada olduğunu doğrulayan Vance'e, Başkan Trump'tan da esprili bir gönderme geldi. Trump, bu ayın başlarında yaptığı açıklamada, "Eğer bu iş başarıyla sonuçlanırsa tüm takdiri ben alacağım. Ancak işler yolunda gitmezse sorumlusu JD Vance olacaktır" diyerek sürece yönelik beklentiyi esprili bir dille özetlemişti.
