Suudi Arabistan Eğitim Müfredatından İsrail Karşıtı İfadeler Kaldırıldı

İbranice Maariv gazetesinin IMPACT-se araştırma enstitüsünün raporuna dayandırdığı habere göre, Suudi yönetimi okul müfredatlarından İsrail ve Yahudiler aleyhindeki ifadeleri çıkarıyor. "Müslümanlar Kudüs'ten vazgeçmeyecek" cümlesi kitaplardan silinirken, "Siyonist düşman" yerine "İsrail işgali" ifadesi kullanılmaya başlandı. 136 kitabın incelendiği raporda, reformların Veliaht Prens Muhammed bin Selman döneminde hız kazandığı belirtildi.

Eklenme Tarihi: 17 Ağu 2026
2 dk okuma süresi
Güncelleme Tarihi: 17 Ağu 2026
Suudi Arabistan Eğitim Müfredatından İsrail Karşıtı İfadeler Kaldırıldı

Suudi Arabistan'da eğitim müfredatında İsrail ve Yahudilerle ilgili söylemlerde yumuşatma çalışmaları devam ediyor. İbranice yayın yapan Maariv gazetesinin IMPACT-se araştırma enstitüsünün 2024-2026 dönemini kapsayan raporuna atıfta bulunduğu habere göre, Krallık yönetimi okul kitaplarında İsrail karşıtı ifadeleri tedricen azaltıyor.

Müfredattan çıkarılan ifadeler

Rapora göre en dikkat çekici değişiklik, 11. sınıf Arapça ders kitabında gerçekleşti. Kitabın 2023-2024 baskısında yer alan "Müslümanlar Kudüs'ten vazgeçmeyecek" ifadesi, 2024-2025 eğitim yılından itibaren yayınlanan baskılardan tamamen çıkarıldı.

Ayrıca işgalci İsrail'in "Büyük İsrail" kurma planı kapsamında topraklarını Nil Nehri'nden Fırat Nehri'ne kadar genişletmeye çalıştığını belirten ifadeler de müfredattan kaldırıldı. "Siyonist Tehlike" başlıklı konu da 10. ila 12. sınıf öğrencilerine yönelik hadis ders kitabından çıkarıldı.

"Siyonist düşman" yerine "İsrail işgali"

Yeni ders kitabı baskılarında İsrail ve Siyonizm'e ilişkin ifadelerde değişiklikler yapıldı. 11. sınıf tarih ders kitabında daha önce kullanılan "Siyonist düşman" ifadesinin yerine artık "İsrail işgali" kullanılıyor.

Hıristiyanlar ve Yahudiler aleyhindeki bazı hadisler müfredattan çıkarılırken, Hz. Muhammed'in Hıristiyanlar ve Yahudilerle yaptığı anlaşmalar üzerinden "bir arada yaşama kültürü" vurgusu öne çıkarılıyor.

IMPACT-se: "Antisemitik ifadeler tamamen kaldırıldı"

Araştırma enstitüsü IMPACT-se, 136 okul kitabı üzerinde yaptığı incelemenin ardından Suudi ders kitaplarından "antisemitik" ifadelerin çıkarıldığını açıkladı. Enstitü, yeni müfredatta daha önce "antisemitik" olarak tanımladığı hiçbir örneğin yer almadığını vurguladı.

Raporda müfredatın "daha fazla ılımlılık, kapsayıcılık ve Vizyon 2030'un daha geniş reform hedefleriyle uyum yönünde ilerlediği" sonucuna varıldı.

Reformlar Bin Selman döneminde hız kazandı

Suudi Arabistan'ın eğitim sisteminde dönüşüm süreci, ABD'deki 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından başlamıştı. Saldırıların hemen sonrasında Washington'ın baskısıyla Riyad, eğitim sisteminde değişiklik yapma sözü vermişti. Ancak müfredatın yeniden yazılması, Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın iktidara gelmesiyle birlikte önemli ölçüde hız kazandı.

Vizyon 2030 kapsamında hayata geçirilen reformlar, Suudi Arabistan'ın daha ılımlı ve kapsayıcı bir toplum inşa etme hedefinin bir parçası olarak sunuluyor.