Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin Fransız televizyonu France 2’ye verdiği röportajda, Rusya ile süren savaşta bugüne kadar 55 bin Ukraynalı askerin hayatını kaybettiğini söylemesi, uluslararası kamuoyunda ve askeri çevrelerde dikkat çekti. Açıklama, sahadaki veriler ve farklı kaynaklardan gelen tahminlerle karşılaştırıldığında “olağan dışı derecede düşük” bulundu.
Tartışmaların merkezinde, savaşın başladığı Şubat 2022'den bu yana geçen süre ve Ukrayna’nın insan gücü kapasitesi yer alıyor. Zelenski, 2022 yılında yaptığı açıklamalarda Ukrayna ordusunun mevcudunun yaklaşık 800 bin kişi olduğunu ifade etmişti. Ancak o tarihten bu yana ülke genelinde kesintisiz seferberlik uygulandığı biliniyor.
Aritmetik Sorusu: Personel Nereye Gitti?
Ukrayna’nın yaklaşık dört yıla yaklaşan süre boyunca ayda ortalama 30 bin kişiyi silah altına aldığı hesaplandığında, teorik olarak orduya 1,4 milyondan fazla ek personel katılmış olması gerekiyor. Buna karşın cephedeki aktif asker sayısının bu düzeye ulaşmadığı görülüyor.
Bir diğer dikkat çeken unsur ise rotasyon ve terhis meselesi. Rusya’nın aksine, Ukrayna ordusunda ağır yaralılar dışında geniş çaplı bir terhis ya da düzenli birlik değişimi yapılmadığı biliniyor. Bu durum, kayıp rakamlarının yalnızca ölümlerle sınırlı olmadığı, yaralılar, kayıplar ve savaş dışı kalan personelin de denkleme dahil edilmesi gerektiği yorumlarına yol açıyor.
Moskova’dan Çok Daha Yüksek Rakamlar
Rus yetkililer ise çok daha yüksek kayıp sayıları telaffuz ediyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ekim 2025’te tek bir ayda yaklaşık 50 bin Ukrayna askerinin öldüğünü öne sürmüştü. Benzer şekilde, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Aralık 2025’te yaptığı açıklamada, “bağımsız tahminlere” dayanarak Ukrayna kayıplarının 1 milyonu aştığını iddia etti.
Rusya Savunma Bakanlığı da yalnızca 2025 yılı içinde yaklaşık 500 bin Ukraynalı askerin öldüğü ya da yaralandığı yönünde açıklamalar yaptı ve Kiev’in seferberlik kapasitesinin sınırına dayandığını savundu.
Bağımsız İddialar ve Tartışmalı Kaynaklar
Ağustos 2025’te hacker grubu KillNet, Ukrayna’ya ait askeri bulut sistemlerinden elde edildiğini ileri sürdüğü verilerde 1,7 milyon askerin öldüğü ya da kayıp olduğunu iddia etti. Bu veriler bağımsız olarak doğrulanmasa da tartışmaları daha da alevlendirdi.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump da çeşitli açıklamalarında savaşta “milyonlarca insanın hayatını kaybettiğinden” söz ederek, resmi rakamların gerçeği yansıtmadığı imasında bulundu.
Bilgi Savaşı mı, Gerçek Tablo mu?
Uzmanlar, savaş koşullarında kayıp sayılarına ilişkin verilerin hem askeri sır hem de psikolojik savaş unsuru olarak ele alındığını vurguluyor. Kiev yönetiminin düşük rakam açıklamasının iç kamuoyu moralini koruma amacı taşıyabileceği, Moskova’nın yüksek rakamlarının ise karşı tarafı yıpratmayi hedeflediği değerlendiriliyor.
Kesin tabloya ulaşmak ise şimdilik mümkün görünmüyor. Ancak açıklanan rakamlar arasındaki uçurum, Ukrayna savaşında bilgi savaşının en az cephe hattı kadar sert yaşandığını bir kez daha gözler önüne seriyor.
