Yeni geçiş mekanizması ve ücretli hizmet dönemi
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı'ndan geçişler için Meclis tarafından hazırlanan yeni mekanizmanın detaylarını paylaştı. Azizi, yakında kamuoyuna açıklanacak olan bu düzenlemenin İran'ın ulusal egemenliğini korumak ve uluslararası ticaret güvenliğini garanti altına almak çerçevesinde tasarlandığını belirtti.
Yeni yönetim planı kapsamında öne çıkan maddeler şu şekildedir:
-
Belirlenmiş Güzergah: Boğaz'daki geçişlerin önceden tayin edilmiş belirli bir rota üzerinden gerçekleştirileceği aktarıldı.
-
Kısıtlı Erişim: Bu süreçte söz konusu rotadan yalnızca ticari gemilerin ve İran ile işbirliği içinde olan tarafların faydalanabileceği vurgulandı.
-
Hizmet Bedeli: Mekanizma kapsamında sağlanacak uzmanlaşmış hizmetler karşılığında gerekli ücretlerin tahsil edileceği ifade edildi.
ABD'nin "Özgürlük Projesi"ne kapılar kapatıldı
Komisyon Başkanı Azizi, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişini sağlamayı amaçladığını iddia ettiği ve "Özgürlük Projesi" olarak adlandırılan operasyona da değindi. Azizi, yeni düzenlemeyle birlikte belirlenen rotanın sözde "özgürlük projesi" operatörlerine tamamen kapalı kalacağını net bir dille ifade etti.
Sürecin arka planı ve askeri gerilimler
Alınan bu kararın temelinde, bölgede yakın dönemde yaşanan askeri hareketlilik ve çatışmalar yer alıyor:
-
Boğazın Kapatılması: ABD ve işgalci İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş sırasında Tahran yönetimi Hürmüz Boğazı'nı trafiğe kapatmıştı.
-
Askeri Müdahaleler: Savaş döneminde Boğaz'dan "izinsiz" şekilde geçmeye çalışan gemiler İran ordusu tarafından füze ve dronlarla hedef alınmıştı.
-
Yasa Tasarısı: Yaşanan bu gelişmelerin ardından İranlı yetkililer, Meclis bünyesinde savaş sonrasını kapsayacak şekilde Hürmüz Boğazı'ndan "güvenli geçiş" ücreti alınmasını öngören bir yasa tasarısı hazırladıklarını duyurmuştu.
Son olarak İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney de ülkesinin Hürmüz Boğazı'nda stratejik bir "yeni yönetim planı" uygulayacağını ilan ederek bu adımların idari altyapısını doğrulamıştı.
