Orta Doğu’daki gerilimin 10. gününde enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalar yaşanıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin neredeyse tamamen durmasıyla petrol fiyatları Asya piyasasında 100 doların üzerine çıktı. Avrupa doğal gaz fiyatları ise kriz öncesi seviyelerin çok üstüne çıkarak alarm sinyalleri verdi.
Çok uluslu deniz danışma grubu Ortak Denizcilik Bilgi Merkezi, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi hareketlerinin “neredeyse tamamen durduğunu” açıkladı. Sigorta maliyetlerinin artması ve güvenlik endişeleri, ham petrol fiyatlarını hızla yükseltti. Analistler, çatışmanın uzaması durumunda petrol arzında geri dönülmesi güç bir düşüş yaşanabileceği konusunda uyarıyor.
Petrol piyasasında yaşanan yükselişin ardından Avrupa doğal gaz piyasası da sert hareketler kaydetti. Pazartesi günü Avrupa referans gaz vadeli işlemleri %30’a kadar artarken, Amsterdam piyasasında megavat-saat başına gaz fiyatları %20 yükselerek 64,00 avroya ulaştı. Kış sonunda depoların boş olması, Avrupa’yı Orta Doğu akışının kesilmesi durumunda Asya ile rekabet etmek zorunda bırakacak.
Rabobank enerji stratejisti Florence Schmit, piyasanın uzun süreli arz kesintilerini fiyatlamaya başladığını belirterek, “Mevcut tahminlere göre kesintiler yaklaşık üç ay sürebilir ve bu durum küresel enerji tedarik zincirinde ciddi baskı yaratacaktır” dedi.
Piyasalardaki belirsizlik, ham petrol vadeli işlemlerine de yansıdı. WTI ham petrol vadeli işlemleri %16,7 artışla 106,11 dolar/varil seviyesine, Brent petrol ise %15,2 yükselişle 106,76 dolara ulaştı. Wall Street Journal’a konuşan analistler, Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın uzun sürmesi halinde ham petrol fiyatlarının enflasyondan arındırılmış rekor seviyeye, varil başına 215 dolara kadar çıkabileceğini öngörüyor.
Enerji uzmanları, Avrupa ülkelerini depolarını doldurmak için acil önlemler almaya çağırırken, kriz süresinin en az 90 gün sürebileceğine dikkat çekiyor. Bu durum, hem tüketici maliyetlerini hem de küresel enerji tedarik zincirini baskı altında bırakacak gibi görünüyor.
