Gazze — Üst düzey lider kadrosuna yönelik suikastlarla çalkantılı bir süreçten geçen Hamas, Siyasi Büro Başkanlığı için gerçekleştirdiği seçimlerin ardından yeni liderini belirledi. Halid Meşal ile girdiği liderlik yarışını kazanan Halil el-Hayye, hareketin en kritik dönemlerinden birinde dümene geçti.
Haniye ve Sinvar Sonrası Yeni Sayfa
Temmuz 2024'te İsrail'in Tahran'da düzenlediği suikastta şehit edilen İsmail Haniye'nin ardından Hamas liderliğini üstlenen Yahya Sinvar da aynı yılın ekim ayında şehit edilmişti. Bu çalkantılı süreçte Gazze’deki yönetimi, ateşkes müzakerelerini ve geçici konsey üyeliğini yürüten el-Hayye, yapılan seçimle birlikte artık hareketin resmî lideri konumunda.
Müslüman Kardeşler’den Hamas’ın Zirvesine
1960 Gazze doğumlu olan el-Hayye’nin siyasi geçmişi 1980’lerin başına, Müslüman Kardeşler (İhvan) teşkilatına katılmasına kadar uzanıyor. Hamas’ın kurulduğu 1987 yılından bu yana örgüt içinde aktif rol alan deneyimli siyasetçi, özellikle 2006 seçimlerinde elde edilen zaferin ardından Filistin Yönetimi’ne yönelik sert eleştirileriyle ön plana çıktı. Hamas’ın 2007’de Gazze’nin kontrolünü sağlamasıyla birlikte örgüt içindeki ağırlığı daha da pekişti.
İsrail Saldırılarında Ailesinden Birçok Şehit Verdi
Halil el-Hayye, uzun yıllardır İsrail’in hedef listesinde yer alan isimlerin başında geliyor. Bu süreçte ailesinden çok sayıda kişiyi şehit veren el-Hayye’nin yaşadığı kayıplar şöyle:
-
2007: Gazze’nin Şucaiye mahallesindeki aile evi İsrail hava saldırısıyla hedef alındı, çok sayıda akrabası şehit oldu.
-
2014: Hamas-İsrail savaşı sırasında büyük oğlu Usame’nin evi bombalandı; Usame, eşi ve 3 çocuğu şehit oldu.
-
Eylül 2025: Katar’ın başkenti Doha’da lider kadroya yönelik suikast girişiminden sağ kurtuldu; ancak saldırıda oğlu Hemmam ve 3 koruması şehit oldu.
-
Mayıs 2026: Dördüncü oğlu Azzam, Gazze’de düzenlenen bir başka hava saldırısında şehit edildi.
7 Ekim Süreci ve Müzakerelerdeki Ağırlığı
Hamas kaynaklarına göre el-Hayye, 7 Ekim 2023 operasyonunun detaylarına Siyasi Büro üyelerinin birçoğundan daha fazla hakim olan kısıtlı grupta yer alıyordu. Savaş boyunca Yahya Sinvar ve Kassam Tugayları’nın aldığı kararları savunan el-Hayye, 2014 ve 2021 ("Kudüs'ün Kılıcı") çatışmalarında olduğu gibi mevcut ateşkes ve esir takası müzakerelerinde de belirleyici aktör olmayı sürdürüyor.
"Direniş Ekseni" Çizgisi Devam Edecek mi?
İran ve Hizbullah ile ilişkilerin güçlendirilmesini savunan kanat içerisinde yer alan el-Hayye, Şehit edilen Salih el-Aruri ile birlikte bölgesel temasları yürüten ana isimlerden biriydi. 2022'de Suriye yönetimiyle yapılan görüşmelerde de yer alan yeni liderin, 7 Ekim sonrası birçok zorluklarla karşılaşan "Direniş Ekseni" stratejisini koruyarak benzer bir diplomasi ve askeri hat izlemesi bekleniyor.
